Σχετικά με το νόμο περί “ισότητας των φύλων”

09/04/2019

Μέσα στο Μάρτη ψηφίστηκε το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών, που περιλαμβάνει ανάμεσα στα άλλα και 30 άρθρα για την «προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων και καταπολέμηση της έμφυλης βίας». Είναι μια από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που αξιοποιείται για να φιλοτεχνήσει το «κοινωνικό προφίλ» της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ιδιαίτερα μπροστά στην προεκλογική περίοδο.

Στην πράξη, το νομοσχέδιο, πλέον νόμος,  ανακυκλώνει τις γνωστές «συνταγές» της ΕΕ περί «ίσης μεταχείρισης» και «ίσων ευκαιριών» για άνδρες και γυναίκες, της «ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου» στις δημόσιες πολιτικές, του «κοινωνικού διαλόγου» για την εξάλειψη ανισοτήτων και διακρίσεων στην εργασία, αλλά και της «επιβράβευσης» των επιχειρήσεων που …προωθούν την «ισότητα». Θεσμοθετεί επίσης μια σειρά όργανα του κράτους και της τοπικής διοίκησης που θα ασχολούνται με τα ζητήματα αυτά, καθώς και τους ξενώνες φιλοξενίας θυμάτων βίας.  Κάτω από τον τίτλο της «προώθησης της ουσιαστικής ισότητας των φύλων και της καταπολέμησης της έμφυλης βίας» και τις τυμπανοκρουσίες με τις οποίες προαναγγέλλει εδώ και μήνες τη νομοθετική της πρωτοβουλία η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, επιδιώκει να παρουσιάσει την αντιλαϊκή πολιτική στολισμένη με το «περιτύλιγμα» της κοινωνικής ισότητας. Στην ουσία δεν πρόκειται για κάποιες νέες νομοθετικές παρεμβάσεις, αφού οι βασικές ρυθμίσεις είναι νομοθετημένες από τις προηγούμενες κυβερνήσεις.

Αφετηρία για την τοποθέτηση και την κριτική μας στο νόμο είναι η δική μας αντίληψη για την ισότιμη συμμετοχή της γυναίκας στην εργασία, στην κοινωνική ζωή, για τους όρους και τις προϋποθέσεις που μπορούν να εξασφαλίσουν πραγματικά την ολόπλευρη κοινωνική ανάπτυξη της γυναίκας, την ισοτιμία και τη χειραφέτησή της. Η ουσιαστική ισότητα προϋποθέτει την ικανοποίηση των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών των γυναικών στο σύνολό τους, σε κάθε πλευρά της ζωής τους.

Αντί όμως για σύγχρονα δικαιώματα στη σταθερή εργασία, με σταθερό ωράριο εργασίας και αυξήσεις στους μισθούς, αντί για μέτρα ουσιαστικής προστασίας της μητρότητας, του γυναικείου οργανισμού στο χώρο εργασίας, στο νομοσχέδιο αναφέρονται οι γνωστές συνταγές της  ΕΕ περί «ίσης μεταχείρισης» και «ίσων ευκαιριών». Πρόκειται για την πολιτική  που  κατακερματίζει την κοινωνική ζωή της γυναίκας, φέρνοντας σε αντιπαράθεση το δικαίωμά της στην εργασία με την κοινωνική ανάγκη προστασίας της μητρότητας, της οικογένειας. Αυτές οι πολιτικές πρακτικές παρουσιάζουν ως ζήτημα ατομικής ευθύνης και ικανότητας της γυναίκας την “επιλογή” ανάμεσα στην “επαγγελματική ανέλιξη” και στη δημιουργία οικογένειας.  Έτσι, προσδίδουν  «προοδευτικό» μανδύα στην ένταση της εκμετάλλευσης και καταπίεσης  των γυναικών.

Σήμερα, έχει συγκεντρωθεί πλούσια πείρα από τις γυναίκες. Στο όνομα της “ισότητας” των φύλων καταργήθηκαν μια σειρά θετικά μέτρα που είχαν κατακτηθεί σε προηγούμενες δεκαετίες με τους αγώνες του εργατικού αλλά και του ριζοσπαστικού γυναικείου κινήματος,  Τέτοιες ρυθμίσεις που «θυσιάστηκαν» στο βωμό της υποτιθέμενης «ισότητας» είναι η απαγόρευση της νυχτερινής εργασίας σε κλάδους της βιομηχανίας,  η πενταετής διαφορά στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης των γυναικών και των ανδρών. 

 Η “ισότητα των φύλων” όπως προβάλλεται από την κυβέρνηση  δε σημαίνει βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ζωής των γυναικών. Αντίθετα αποτελεί τον δήθεν προοδευτικό μανδύα για να κρυφτεί η αντιλαϊκή πολιτική. Για παράδειγμα, η εξίσωση των μισθών ανδρών και γυναικών δε σημαίνει και αυξήσεις στους μισθούς των γυναικών. Η “ισότητα” που συμφέρει τα κέρδη των επιχειρηματικών κολοσσών είναι το τσάκισμα προς τα κάτω των μισθών και για τα δύο φύλα. Πώς γίνεται αυτό; Μέσα από τη γενίκευση των ευέλικτων εργασιακών σχέσεων και για το γυναικείο αλλά και για το ανδρικό εργατικό δυναμικό.

Αν ήθελε η σημερινή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ/ ΚΙΝΑΛ, να εξασφαλίσουν ισότιμα δικαιώματα στην εργασία θα καταργούσαν το αίσχος των ελαστικών εργασιακών σχέσεων.

 Κανένας όμως τέτοιος ψευδεπίγραφος μανδύας δεν μπορεί να κρύψει την πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ που χτίζει τη “μεταμνημονιακή εποχή” πάνω στα ερείπια των τσακισμένων δικαιωμάτων των γυναικών του καθημερινού μόχθου, που μας καταδικάζει να ζούμε με τους  άθλιους μισθούς, που παγίωσε διαιωνίζοντας τους προηγούμενους νόμους ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, που μας καταδικάζει να εργαζόμαστε χωρίς Συλλογικές Συμβάσεις, χωρίς εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, που επεκτείνει τις ευέλικτες εργασιακές σχέσεις με αποτέλεσμα το 60% των εργαζόμενων με μερική απασχόληση, με εκ περιτροπής εργασία, με συμβάσεις που έχουν ημερομηνία λήξης να είναι γυναίκες, γυναίκες που ζουν σε καθεστώς τρόμου, είτε εξαιτίας του μισθού που δε φτάνει, είτε μπροστά στην επικείμενη απόλυση.

          Οι εργαζόμενες με τις ελαστικές σχέσεις εργασίας δυσκολεύονται να συγκεντρώσουν ακόμα και τα 200 ένσημα για να πάρουν το επίδομα της άδειας μητρότητας. Ενώ ακόμα και στο δημόσιο τομέα, οι αναπληρώτριες εκπαιδευτικοί, οι συμβασιούχοι υγειονομικοί, οι γυναίκες συμβασιούχοι στην Τοπική Διοίκηση στερούνται τις αντίστοιχες άδειες μητρότητας και άλλα δικαιώματα με τις μόνιμες συναδέλφους τους.

Το αντεργατικό νομοθετικό οπλοστάσιο που διατηρεί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δίνει αέρα στα πανιά των επιχειρηματικών ομίλων να απολύουν εγκύους, να διαλύουν τις ζωές μας με τα σπαστά και ακανόνιστα ωράρια, καταργώντας την Κυριακάτικη αργία, για να μην έχουμε  τον ελάχιστο χρόνο για να τον αφιερώσουμε στις οικογένειές μας, στους φίλους μας, στα ενδιαφέροντά μας, στην κοινωνική δράση. Επιδιώκεται τελικά να αποδεχτούμε μια ζωή με ευέλικτα δικαιώματα που θα προσαρμόζονται στις ευέλικτες ανάγκες των επιχειρηματικών ομίλων. 

  Ενισχύεται η πολιτική που καθιστά ατομική -οικογενειακή υπόθεση ό,τι θα έπρεπε να είναι κοινωνικό δικαίωμα. Η κρατική προστασία βρίσκεται πολύ πίσω από τις πραγματικές ανάγκες και λειτουργεί απλώς ως ένα «δίχτυ» για την εκτόνωση της λαϊκής δυσαρέσκειας. Αποτέλεσμα είναι οι γυναίκες να ακριβοπληρώνουν τις αναγκαίες ιατρικές επισκέψεις και διαγνωστικές εξετάσεις, τα φάρμακα, το προγεννητικό έλεγχο, τον παιδικό σταθμό, τη δημιουργική απασχόληση παιδιών, το εμβόλιο, τη λογοθεραπεία, την φροντίδα των ηλικιωμένων, των ΑμΕΑ. Την εποχή της «ουσιαστικής ισότητας» στον 21ο αιώνα, όπως την προωθεί η κυβερνηση του ΣΥΡΙΖΑ ,το επίδομα τοκετού δίνεται μόνο σε όσες γυναίκες γεννάνε στο σπίτι.

 Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, όπως και οι προηγούμενες του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ που κινούνται όλες στις ίδιες ευρωενωσιακές ράγες θέλουν να αποδεχτούμε μια ζωή με «ευκαιρίες» αντί με σύγχρονα κοινωνικά δικαιώματα, που θα είναι κατοχυρωμένα για όλες τις γυναίκες από το κράτος

Δε γίνεται να μιλάει η κυβέρνηση για την ουσιαστική ισότητα των φύλων και την ίδια στιγμή να  κόβει την κρατική χρηματοδότηση για κοινωνικές δαπάνες, για μέτρα προστασίας της ανθρώπινης ζωής και της λαϊκής περιουσίας, ενώ δίνει ζεστό χρήμα για προνόμια και επενδύσεις στους επιχειρηματικούς ομίλους, δίνει το 2% του ΑΕΠ για τη δολοφονική μηχανή του ΝΑΤΟ.

Ουσιαστικά, καλεί τις γυναίκες να συμφιλιωθούν με μια ζωή  με ευκαιριακά “επιδόματα” και κουπόνια, αντί για σύγχρονες δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες και υποδομές Υγείας, Παιδείας, Πρόνοιας, προσχολικής και  ειδικής αγωγής, αθλητισμού, πολιτισμού.  Είναι πρόκληση η κυβέρνηση να επικαλείται τα δικαιώματα των γυναικών, να χύνει κροκοδείλια δάκρυα για τις γυναίκες πρόσφυγες τη στιγμή που διατηρεί τα κολαστήρια στη Μόρια, τη στιγμή που συμμετέχει στις επεμβάσεις ΝΑΤΟ και ΕΕ που αιματοκυλούν τους λαούς.

            Επίσης ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί το άρθρο 21, το οποίο προβλέπει την «επιβράβευση» των επιχειρήσεων από τη ΓΓΙΦ με τη χορήγηση «Σήματος Ισότητας», με βάση κριτήρια όπως η «ίση αμοιβή για ίσης αξίας εργασία», η ισόρροπη συμμετοχή στις διευθυντικές θέσεις, η «τήρηση της εργατικής νομοθεσίας σχετικά με την προστασία της μητρότητας», η «εφαρμογή Σχεδίων Ισότητας» αλλά και η «μη σεξιστική διαφήμιση». Πρόκειται για άρθρο που αναγορεύει την εργοδοσία σε εγγυητές της «ισότητας».

            Η επιβράβευση των επιχειρήσεων είναι πέρα για πέρα προκλητική για τις εργαζόμενες που αντιμετωπίζουν την εργασιακή ζούγκλα, τις απολύσεις νέων μητέρων, ακόμα και εγκύων, την εξάπλωση των «ευέλικτων» εργασιακών σχέσεων και της μερικής απασχόλησης, την ανυπαρξία μέτρων για την προστασία του γυναικείου οργανισμού στους χώρους δουλειάς.

Στο νόμο καθιερώνεται  ποσόστωση 40% για τη συμμετοχή των γυναικών στα ψηφοδέλτια και για τις εθνικές εκλογές.

Η ΟΓΕ παλεύει για να γίνει πιο μαζική η συμμετοχή των γυναικών του καθημερινού μόχθου στους συλλόγους και της ομάδες της, στα εργατικά σωματεία, στις ενώσεις αυτοαπασχολούμενων, στους αγροτικούς συλλόγους, στην κοινωνική δράση.

Η ποσόστωση με βάση το φύλο δεν μπορεί να εξασφαλίσει την καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος της εργαζόμενης και άνεργης γυναίκας, γιατί αυτή εξακολουθεί να βιώνει μια ζωή χωρίς δικαιώματα, χωρίς ελεύθερο χρόνο. Στην κυβέρνηση, στην Ευρωβουλή,  και στη βουλή, στις περιφερειακές και δημοτικές διοικήσεις,  έχουν διακριθεί για τα αντιλαϊκά έργα  τους γυναίκες, έχουν διαπρέψει για την ικανότητά τους να χειραγωγούν τη δικαιολογημένη αγανάκτηση των γυναικών. Επομένως αυτό που έχει σημασία είναι ποια πολιτική υπηρετούν, ποιανού συμφέροντα εξυπηρετούν οι γυναίκες στα κέντρα λήψης αποφάσεων : τις  ανάγκες των γυναικών του καθημερινού μόχθου ή τα συμφέροντα των επιχειρηματικών κολοσσών ;

                                            ……………………………………………

 Η ένταξη της διάστασης του φύλου  απαιτεί εξειδικευμένη ανάπτυξη της έρευνας και της υλοποίησης εξειδικευμένων μέτρων τα οποία απαιτούν κρατικές δαπάνες για να στηριχτούν. Αυτή η χρηματοδότηση όμως δεν πρόκειται να γίνει παρά μόνο στις περιπτώσεις που – στη βάση της πολιτικής του “κόστους – οφέλους” – θα εκτιμηθεί αν αποτελεί κερδοφόρο πεδίο για το κράτος και τους επιχειρηματικούς κολοσσούς στην Υγεία, ασφάλιση.

            Εξάλλου, η κυβέρνηση αρνήθηκε στη συζήτηση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου να δεχτεί τα αιτήματα του ριζοσπαστικού γυναικείου κινήματος, αλλά και των εκατοντάδων εργατικών σωματείων, ενώσεων αυτοαπασχολούμενων, που κατατέθηκαν ως τροπολογίες για:

  • Τη θεσμοθέτηση της χορήγησης επιδόματος τοκετού σε όλες τις   γυναίκες που γεννούν, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, ύψους 1.000 ευρώ, 2.000 και 3.000 ευρώ για δίδυμη και τρίδυμη κύηση αντίστοιχα. Η σχετική δαπάνη βαραίνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Επαναφορά του επιδόματος τοκετού
  • Την κατάργηση της προϋπόθεσης της συμπλήρωσης τουλάχιστον 200 ημερών ασφάλισης για τη χορήγηση της άδειας μητρότητας (κύησης – τοκετού – λοχείας) από τον ΕΦΚΑ και επέκταση  της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας που χορηγεί ο ΟΑΕΔ σε εργαζόμενες που σήμερα αποκλείονται από αυτή.
  • Τη θέσπιση επιδόματος μητρότητας για τις αυτοαπασχολούμενες γυναίκες, 2 μήνες πριν και 6 μήνες μετά τον τοκετό.