Η καπιταλιστική κρίση και οι επιπτώσεις στις γυναίκες

Η ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Αγαπητές συναγωνίστριες,

Στις συναντήσεις του Σάο Πάολο το 2009 και του Μαπούτο το 2010 διαπιστώσαμε ότι η οικονομική κρίση είναι καπιταλιστική και πως είναι η αναπόφευκτη πορεία του καπιταλισμού.

H καπιταλιστική κρίση που εκδηλώθηκε συγχρονισμένα στα ιμπεριαλιστικά κέντρα, στις ΗΠΑ, την ΕΕ, την Ιαπωνία και αγκάλιασε μεγάλο αριθμό καπιταλιστικών κρατών ήταν βαθιά ενώ η αναιμική ανάκαμψη που ακολούθησε οδηγεί σε νέα κρίση.

 

Πολλοί ισχυρίζονται ότι πρόκειται για χρηματοπιστωτική κρίση, για κρίση χρέους, για κρίση κακής διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών, για καζινοκαπιταλισμό. Άλλοι πάλι, ρίχνουν το βάρος στους λαούς που ξόδευαν δανεικά, που έγιναν άπληστοι καταναλωτές κλπ.

 

Στο ερώτημα για το ποιος είναι ο πραγματικός χαρακτήρας της κρίσης η απάντηση είναι μία. Πρόκειται για οικονομική κρίση του καπιταλισμού. Τι σημαίνει αυτό; Υπερσυσσωρευμένα κέρδη που δεν μπορούν να επενδυθούν για να δώσουν ακόμη μεγαλύτερα. Υπερπαραγωγή εμπορευμάτων που δεν μπορούν με την πώλησή τους να διασφαλίσουν ικανοποιητικό ποσοστό κέρδους στους κεφαλαιοκράτες. Αυτό συμβαίνει γιατί νόμος και κινητήρια δύναμη του καπιταλισμού είναι το κεφάλαιο και το κέρδος. Όταν λοιπόν αυτό δεν μπορεί να αναπαραχθεί με αυξανόμενο ρυθμό, τότε εμφανίζεται η κρίση. Με γνώμονα το κέρδος καθορίζουν οι μονοπωλιακοί όμιλοι στον καπιταλισμό ποιο και σε τι ποσότητα εμπόρευμα θα παραχθεί. Η κρίση οδηγεί  στη μερική καταστροφή κεφαλαίων και παραγωγικών δυνάμεων. Δηλαδή, από τη μία σε κλείσιμο επιχειρήσεων και αχρήστευση των μηχανών και από την άλλη ανεργία για χιλιάδες εργαζόμενους.

 

Δεν είναι πρώτη φόρα που ο κόσμος βιώνει τέτοια κρίση. Κρίσεις του καπιταλισμού εμφανίστηκαν και παλαιότερα. Ας θυμηθούμε την κρίση στα ’29 – ’33, στις αρχές της 10ετίας του ’70, το 1997 με τις λεγόμενες ασιατικές τίγρεις, στη Ρωσία το 1998, στην Αργεντινή και τις άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Και το ερώτημα που τίθεται είναι αν υπάρχει δυνατότητα καλύτερης διαχείρισης του καπιταλισμού, ώστε να αποφεύγονται τέτοιες κρίσεις. Η ιστορική πείρα, που επιβεβαιώνει τη μαρξιστική θεωρία, αποδεικνύει πως κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό, αφού όσα διαχειριστικά μέτρα και αν πήραν οι αστικές κυβερνήσεις, νεοφιλελευθερες ή σοσιαλδημοκρατικές, στο παρελθόν δεν κατόρθωσαν να ματαιώσουν την εκδήλωση νέων κύκλων κρίσης που ακολούθησαν.

 

Στην Ευρωπαϊκή Ενωση που βιώνει τη σημερινή βαθιά και παρατεταμένη κρίση υποστηρίζεται από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, το διευθυντήριο των Βρυξελλών, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ότι το πρόβλημα βρίσκεται στην «κρίση χρέους». Το ίδιο ακούμε και για την οικονομία των ΗΠΑ μέσα στο 2011.

 

Η εκτίμηση για «κρίση χρέους» συσκοτίζει σκόπιμα την αλήθεια για το χαρακτήρα της κρίσης και αποκρύβει το πραγματικό της περιεχόμενο.

 

Στην Ελλάδα για παράδειγμα, που αποτέλεσε τον πρώτο αδύναμο κρίκο της ΕΕ, η διόγκωση του δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων είναι μια απ’ τις συνέπειες της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Το δημόσιο χρέος διογκώθηκε μέσα από την υπέρογκη κρατική χρηματοδότηση και τις φοροελαφρύνσεις του μεγάλου κεφαλαίου, τις μεγάλες δαπάνες εξοπλισμού για σχέδια του ΝΑΤΟ, τις υπέρογκες δαπάνες για τους Ολυμπιακούς αγώνες, την έκθεση της εγχώριας παραγωγής στον «ανταγωνισμό της απελευθερωμένης αγοράς της ΕΕ». Επομένως, αυτό που συνέβη είναι ότι τα χρήματα πήγαν στο μεγάλο κεφάλαιο και όχι στους εργαζόμενους. Η εκδήλωση της καπιταλιστικής κρίσης οξύνει πάντα τις συνέπειες της υπερχρέωσης του κράτους. Αυτό συμβαίνει και σήμερα. Η εκδήλωση της κρίσης συνέβαλε στην αύξηση του ετήσιου δημόσιου ελλείμματος και στη διόγκωση του δημόσιου χρέους. Αφενός με τη μείωση των φορολογικών εσόδων λόγω της μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας (πχ. μείωση κύκλου εργασιών, κλείσιμο επιχειρήσεων αύξηση της ανεργίας κλπ.) και αφετέρου λόγω των νέων κρατικών πακέτων στήριξης των τραπεζών και άλλων μονοπωλιακών ομίλων. Η επίδραση της κρίσης στη διόγκωση του δημόσιου χρέους αποτυπώνεται στο σύνολο της ΕΕ, αφού την τελευταία τετραετία το συνολικό χρέος αυξήθηκε κατά 34%. Το ίδιο το ΔΝΤ σε έκθεσή του αναφέρει ότι «το δημόσιο χρέος των ανεπτυγμένων οικονομιών από 75% πριν την κρίση αναμένεται να φτάσει στο 110% το 2014». Επισημαίνει μάλιστα ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης οφείλεται στην μείωση των κρατικών εσόδων λόγω της κρίσης και στα κρατικά πακέτα διάσωσης του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Οι θέσεις που αποδίδουν τις αιτίες της κρίσης σε διαχειριστικές πολιτικές ενοχοποιώντας αποκλειστικά τη νεοφιλελεύθερη διαχείριση αποσιωπούν τη δράση των νόμων του εκμεταλλευτικού καπιταλιστικού συστήματος. Κρύβουν ότι η ιστορία των κρίσεων αποδεικνύει ότι αυτές εκδηλώνονται στην πορεία του χρόνου ανεξάρτητα από τη σοσιαλδημοκρατική ή νεοφιλελεύθερη διαχείριση, ως όξυνση των αντιθέσεων του συστήματος, της αναρχίας και της ανισομετρίας που χαρακτηρίζει την καπιταλιστική παραγωγή, της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων που συγκεντρώθηκαν στην φάση ανόδου της οικονομίας από την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης . Σε τελική ανάλυση κρύβουν την αντίθεση κεφαλαίου- εργασίας

Πώς επηρεάζει όμως η κρίση τις ζωές των λαών;

 

Αυτή την εποχή οι λαοί της Ευρώπης αντιμετωπίζουν την πιο σκληρή, βάρβαρη και αντιλαϊκή επίθεση ενάντια στα δικαιώματά τους από την πλουτοκρατία, το ΔΝΤ, την ΕΕ, τις πολιτικές των νεοφιλελεύθερων και σοσιαλδημοκρατικών κόμματων. Οι δυνάμεις αυτές έχουν κηρύξει πόλεμο ενάντια στους λαούς της Ευρώπης για να προωθήσουν τα πιο σκληρά και αντεργατικά μέτρα και δεν πρόκειται να σταματήσουν ακόμα και αν μειωθεί το δημόσιο χρέος ή αν υπάρξει αύριο μια αναιμική ανάκαμψη από την κρίσηγιατί είναι στρατηγική επιλογή τους.

Η στρατηγική της ΕΕ είναι η διασφάλιση φθηνότερης εργατικής δύναμης προκειμένου να στηριχθεί η κερδοφορία των μονοπωλιακών της ομίλων. Και αυτό ξεκίνησε πολύ πριν από το ξέσπασμα της σημερινής κρίσης, με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, τη στρατηγική της Λισσαβόνας και συνεχίζεται με τη νέα στρατηγική «Ευρώπη 2020»[1] και το Σύμφωνο ανταγωνιστικότητας (Σύμφωνο για το ευρώ). Ο στόχος της ΕΕ είναι να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών μονοπωλίων, όχι μόνο απέναντι στις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Ιαπωνία, αλλά και απέναντι στις ισχυρές δυνάμεις της Βραζιλίας της Ινδίας και της Κίνας με την πολύ φθηνότερη εργατική δύναμη.

 

Για να θωρακιστεί η ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου, η εργατική τάξη πληρώνει με τον ιδρώτα και το αίμα της και στη φάση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και κερδοφορίας και ακόμα περισσότερο πληρώνει στη φάση της κρίσης.

Πληρώνει και όταν το δημόσιο χρέος είναι υψηλό και όταν μειώνεται.

Γι’ αυτό και η κλιμάκωση της αντιλαϊκής επίθεσης και η προώθηση των αναδιαρθρώσεων, σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», είναι σήμερα κοινή σ’ όλα τα κράτη – μέλη της ΕΕ. Πλήττει και τον Γερμανό εργάτη και εργάτρια, που η χώρα του δεν παρουσιάζει δημοσιονομικό εκτροχιασμό και εμφανίζει ρυθμό αναιμικής ανάκαμψης. Πλήττει και τον Βρετανό και τον Δανό εργάτη και εργάτρια, που οι χώρες τους βρίσκονται εκτός ευρωζώνης. Πλήττει και τον Γάλλο εργάτη και εργάτρια, παρ’ όλο που η χώρα του βρίσκεται μεταξύ των πιο ισχυρών οικονομιών της ΕΕ.

 

Από την άλλη, την ίδια ώρα που στην Ελλάδα, στην Ιρλανδία, στη Βρετανία, στην Πορτογαλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στη Γερμανία μειώνονται οι μισθοί, απολύονται χιλιάδες εργαζόμενοι, κόβονται προνοιακά επιδόματα, και κοινωνικές παροχές το ποσό που έχει διατεθεί στις ευρωπαϊκές τράπεζες για την ενίσχυσή τους μέσα σε δυο χρόνια[2] έχει ξεπεράσει τα 4,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι ευρωπαϊκοί μονοπωλιακοί όμιλοι διαθέτουν αυτή τη στιγμή 1,17 τρισεκατομμύρια ευρώ σε ρευστό χρήμα[3].

 

Τι ακριβώς όμως προβλέπει η στρατηγική «Ευρώπη 2020»;

  • Γενικευμένη εφαρμογή της διαβόητης “ευελφάλειας” και της εκ περιτροπής εργασίας (απασχόληση- ανεργία) σε συνδυασμό με την “διά βίου μάθηση”, την “κατάρτιση και επανακατάρτιση” και την “κινητικότητα” των εργαζομένων,
  • κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, και εφαρμογή των επιχειρησιακών και ατομικών συμβάσεων
  • δραστική μείωση των μισθών και των συντάξεων,
  • αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και γενικότερα εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση στην Κοινωνική Ασφάλιση, στην Υγεία, την Πρόνοια, την Εκπαίδευση
  • παροχή στο κεφάλαιο άφθονου χρήματος από τα κρατικά ταμεία με τη μορφή επιδοτήσεων και κινήτρων στο όνομα της “πράσινης ανάπτυξης”, φοροαπαλλαγών, εισφοροαπαλλαγών, αλλά και με την ένταση της εκμετάλλευσης των εργατοϋπαλλήλων κ.α.

 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υλοποίηση της λεγόμενης «ευελιξίας με ασφάλεια». Στο όνομα της αποφυγής του κινδύνου της φτώχειας, προτείνουν στους εργαζόμενους και ιδιαίτερα στις εργαζόμενες μητέρες, την εξεύρεση ευέλικτων μορφών απασχόλησης, με μειωμένα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα που μέσα από τη «δια βίου μάθηση» την κατάρτιση και επανακατάρτιση θα αλλάζουν συνεχώς επάγγελμα και με την κινητικότητα θα αλλάζουν όχι μόνο εργοδότη αλλά και τόπο δουλειάς και χώρα. Ισχυρίζονται ότι έτσι θα μπορούν να εργάζονται και, παράλληλα, θα ανταποκρίνονται στις διευρυμένες οικογενειακές τους υποχρεώσεις. Παρουσιάζουν τις ευέλικτες εργασιακές σχέσεις ως λύση που διευκολύνει τις γυναίκες στο συνδυασμό της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, τη στιγμή που οι εργαζόμενες επιβιώνουν με μισθούς πείνας, αδυνατούν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα ένσημα για να συνταξιοδοτηθούν και είναι έκθετες στη φτώχεια, εξαιτίας ακριβώς αυτών των πολιτικών απασχόλησης.

 

 

Τα επιτελεία των Βρυξελλών γνωρίζουν ότι αντιμετωπίζουν μια βαθιά κρίση του καπιταλιστικού συστήματος. Κρύβουν από τους εργαζόμενους ότι ένα σύστημα που παράγει με γνώμονα το κέρδος και όχι τις λαϊκές ανάγκες, είναι νομοτελειακό να παρουσιάζει κρίση υπερπαραγωγής. Γι’ αυτό, για παράδειγμα, έχουμε σήμερα στην Ελλάδα χιλιάδες απούλητες νέες κατοικίες, ενώ την ίδια στιγμή χιλιάδες νέα ζευγάρια βασανίζονται να πληρώσουν το νοίκι και το στεγαστικό δάνειο.

Για τα μονοπώλια είναι μονόδρομος να πάρουν νέα μέτρα που θα αυξάνουν το βαθμό εκμετάλλευσης και θα δημιουργούν δυνατότητες ικανοποιητικής κερδοφορίας για το κεφάλαιο με τις ιδιωτικοποιήσεις, την «απελευθέρωση» στρατηγικών τομέων της οικονομίας, την εκποίηση της δημόσιας γης και περιουσίας. Οι διαφωνίες των κρατών μελών της Ευρωζώνης αφορούν τον επιμερισμό των βαρών της κρίσης σε επίπεδο άρχουσας τάξης, δηλαδή ποιο τμήμα του κεφαλαίου θα χάσει, τους όρους ελεγχόμενης χρεοκοπίας των πιο αδύναμων τμημάτων του κεφαλαίου προς όφελος των ισχυρότερων. Αυτό σημαίνει απαξίωσης ασθενέστερων τμημάτων του κεφαλαίου μέσα από συγχωνεύσεις και κλείσιμο επιχειρήσεων.

 

ΗΠΑ

Στις ΗΠΑ η «κρίση χρέους» χρησιμοποιείται ως όπλο μαζικού αποπροσανατολισμού.

Η κυβέρνηση Ομπάμα ακολουθεί επεκτατική πολιτική διαχείρισης με βασικό χαρακτηριστικό τη διάθεση τεράστιων κρατικών πακέτων χρηματοδότησης για τη στήριξη των επιχειρήσεων. Πολιτική που οδηγεί σε αύξηση του χρέους και των ελλειμμάτων. Σε συμφωνία με τους Ρεπουμπλικάνους διατηρεί για άλλα δύο χρόνια (2011-2012) τις φοροαπαλλαγές για το μεγάλο κεφάλαιο που θα φέρουν απώλειες στα κρατικά έσοδα ύψους 700 δις. δολαρίων. Την ίδια στιγμή αποφάσισε το πάγωμα στην αύξησης των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων γι αυτά τα δύο χρόνια πάλι σε αγαστή συμφωνία με τους ρεπουμπλικάνους και αξιοποιώντας τις «υπηρεσίες» του συμβιβασμένου συνδικαλιστικού κινήματος. Το μέτρο αυτό αφορά 2.000.000 δημόσιους υπάλληλους.

Οι περικοπές που ετοιμάζουν το Κογκρέσσο και ο Πρόεδρος Ομπάμα αφορούν κύρια στις κοινωνικές δαπάνες (Πρόγραμματα Medicare, Medicaid, Social Security).

Σήμερα στις ΗΠΑ διαβιούν 59 εκατ. ανασφάλιστοι.

Παρουσιάζεται αύξηση της παιδικής θνησιμότητας. Είναι η προτελευταία στη λίστα των ανεπτυγμένων βιομηχανικά κρατών όπου 7 στα χίλια παιδιά πεθαίνουν κατά τη γέννησή τους.

Το 2009 1 στα 5 παιδιά επισήμως ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας ενώ κάθε 42 δευτερόλεπτα κακοποιείται ή εγκαταλείπεται ένα παιδί, μία επιπλέον έκφραση των τραγικών συνεπειών της φτώχειας, της ανισότητας και της έλλειψης κοινωνικών προγραμμάτων.

Η ανεργία υπολογίζεται σε ποσοστό 10%. Σε σύνολο 238,9 εκατ. εργαζομένων τα 108,6 εκατ. είναι είτε άνεργοι ή υποαπασχολούμενοι ή θεωρείται ότι έχουν βγει «εκτός της αγοράς εργασίας».

50 εκατ. περίπου Αμερικάνοι ζουν με συσσίτια.

Ο αριθμός των εργαζομένων που έχασαν τα σπίτια τους από τις τράπεζες στις ΗΠΑ την τριετία 2007-2009 αγγίζει τα 4 εκατ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο αριθμός αυτός αυξήθηκε κατά 1 εκατ. το 2010, ενώ υπολογίζεται ότι θα αυξηθεί κατά 20% ακόμα στη διάρκεια του 2011, αφού περίπου άλλα 4,5 εκατ. ενυπόθηκα δάνεια για κατοικίες βρίσκονται σε διαδικασία κατάσχεσης.

Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση Ομπάμα, όπως προηγουμένως και η κυβέρνηση Μπους χαρίζει στους κεφαλαιοκράτες φοροπαλλαγές και ζεστό χρήμα, οι περιουσίες των 400 δισεκατομμυριούχων των ΗΠΑ αυξάνουν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς φθάνοντας το 2010 τα 1,5 τρις δολάρια!!! Μέσα στο 2009 κατά τη διάρκεια μιας από τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις που έχει γνωρίσει ο πλανήτης, σύμφωνα με το περιοδικό Fortune οι 500 μεγαλύτεροι μονοπωλιακοί όμιλοι των ΗΠΑ αύξησαν τα κέρδη τους κατά 335% και είδαν την κερδοφορία τους να εκτινάσσεται στα 391 δις. δολάρια. Την ίδια χρονιά οι ίδιοι όμιλοι προχώρησαν στην απόλυση 821.000 εργαζομένων.

Κι ενώ η οικονομία των ΗΠΑ αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση μετά το 1929, στην παγκόσμια οικονομία συντελούνται αλλαγές στο συσχετισμό δυνάμεων.

Χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία και η Ρωσία παρουσίαζαν μεγάλους ρυθμούς μεγέθυνσης, ειδικά σε σχέση με τις ΗΠΑ και την ΕΕ που την τελευταία δεκαετία παρουσίαζαν μέτρια έως αναιμική οικονομική μεγέθυνση.

Σε διάφορες μελέτες πριν την κρίση προβλεπόταν ότι – αν συνεχιζόταν αυτή η τάση – μέσα σε 20 με 30 χρόνια, η Κίνα θα γινόταν η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη και ότι οι νέες δυνάμεις αντικειμενικά θα οδηγήσουν σε νέες συμμαχίες και νέες διεθνείς ισορροπίες.

Οι εξελίξεις αυτές επιταχύνθηκαν με την καπιταλιστική κρίση. Η επιτάχυνση που επέφερε η κρίση στην τάση μεταβολής του συσχετισμού δυνάμεων δεν έχει ακόμη σταθεροποιηθεί, καθώς πολλά θα εξαρτηθούν από το πότε και με ποιους όρους θα σταθεροποιηθεί πραγματική αναζωογόνηση στις ΗΠΑ.

Από την άλλη η Κίνα –παρά τη διεθνή ύφεση – παρουσιάζει ανάπτυξη του ΑΕΠ μεγαλύτερη του 10% για το 2010 και αναδεικνύεται πλέον στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, ενώ πολλές από τις ισχυρότερες «αναπτυσσόμενες» χώρες εκτιμάται ότι θα μεγεθύνονται με μεγαλύτερους ρυθμούς από τις ΗΠΑ για τα επόμενα χρόνια.

Αυτή η μεταβολή στο συσχετισμό δυνάμεων οδηγεί και σε αλλαγές στις διεθνείς ιμπεριαλιστικές συμμαχίες. Οι τάσεις αυτές οδήγησαν στη μετεξέλιξη του θεσμού των G7+1 σε G-20. Μια σειρά αποφάσεις που παίρνονται σε διεθνές επίπεδο αλλά και τα κύρια ζητήματα που αποτελούν την ατζέντα των διεθνών συναντήσεων είναι μια ένδειξη για τη συνεχώς εξελισσόμενη μεταβολή στο συσχετισμό δυνάμεων.

 

Επιπλέον, οι δυσκολίες του καπιταλιστικού συστήματος να αντιμετωπίσει την κρίση του οξύνουν τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και εντείνουν την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα αυξάνοντας τους κινδύνους για νέες περιφερειακές συγκρούσεις στην Ασία, στη Μέση Ανατολή, στην Χερσόνησο της Κορέας, στο Ιράν, στον Καύκασο, στα Βαλκάνια και σε άλλες περιοχές. Η Αφρικανική ήπειρος βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο ενός σκληρού ανταγωνισμού ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις για το φυσικό της πλούτο και τους δρόμους μεταφοράς της ενέργειας και των εμπορευμάτων.   Σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο πόλεμος και η ιμπεριαλιστική επέμβαση   στη Λιβύη. Η επίθεσή των ιμπεριαλιστών επιβεβαιώνει ότι από το Ιράκ και το Αφγανιστάν μέχρι τη Λιβύη οι δρόμοι του πετρελαίου είναι βαμμένοι με αίμα.

 

Σήμερα που το διεθνές δίκαιο είναι το δίκαιο των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων (όπως καταγράφεται στο συσχετισμό δυνάμεων του ΟΗΕ) οι κίνδυνοι μεγαλώνουν. Η νέα στρατηγική του ΝΑΤΟ, αυτού του αιματοβαμμένου μηχανισμού των ιμπεριαλιστών επιτείνει τους κινδύνους. Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στη Λισσαβόνα το Νοέμβρη του 2010 έκανε σαφέστερο τον στόχο του να καταπνιγεί έγκαιρα και αποτελεσματικά κάθε κίνημα που παλεύει ενάντια στον ιμπεριαλισμό, ώστε να θωρακιστεί η εξουσία των μονοπωλίων.

Το ΝΑΤΟ με το νέο στρατηγικό του δόγμα καθορίζεται ξεκάθαρα σαν ο παγκόσμιος χωροφύλακας για την ιμπεριαλιστική λυκοσυμμαχία και τον προληπτικό πόλεμο κατά των λαών και των αντιιμπεριαλιστικών κινημάτων.

 

BRICS

Οι ανερχόμενες καπιταλιστικές δυνάμεις Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Ν. Αφρική που απαρτίζουν τη BRICS αντιμετωπίζουν την καπιταλιστική κρίση με επενδύσεις προς όφελος του κεφαλαίου και με ένταση της εκμετάλλευσης των εργατών.

Στην τελευταία συνάντησή τους τον Απρίλιο του 2011 επαναβεβαίωσαν τη στήριξή τους στην ομάδα των G-20. Είναι χαρακτηριστικό ότι σ’ αυτή τη συνάντηση υπογράφτηκαν 20 συμφωνίες μεταξύ Κίνας και Βραζιλίας με προεξέχουσα αυτή της Foxconn, η οποία σκοπεύει να επενδύσει 12 δις δολάρια στη Βραζιλία με τους σκληρούς εργασιακούς όρους που ως σήμερα έχουν καταγράψει 12 αυτοκτονίες.

Αλλωστε στη Βραζιλία η κυβέρνηση Ρουσέφ στο όνομα της «δημοσιονομικής» εξυγίανσης επιτίθεται στα εργατικά λαϊκά δικαιώματα και έχει ήδη ανακοινώσει περικοπές 50 δις ρεάλ από προγράμματα κοινωνικού χαρακτήρα. Εχει παγιώσει το πάγωμα των μισθών, ενώ διευρύνθηκαν οι ελαστικές εργασιακές σχέσεις. Επίσης στην αγροτική οικονομία έγινε μεγάλη συγκέντρωση σε λίγα χέρια, προωθήθηκαν μεγάλες εκμεταλλεύσεις για την παραγωγή βιοκαυσίμων και σόγιας.

Η Ινδία που είναι μία από τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες οικονομίες καταγράφει παράλληλα με την καπιταλιστική ανάπτυξη αυξανόμενα ποσοστά φτώχειας. Καταδικάζεται ο λαός της χώρας (1,21 δις. πληθυσμός) να ζει σε συνθήκες εξαθλίωσης χωρίς δικαιώματα και παροχές. Στη χώρα που εμφανίζει πραγματικούς ρυθμούς ανάπτυξης 8%, ακόμα και σε συνθήκες καπιταλιστικής κρίσης, το 37% του πληθυσμού επισήμως ζει πολύ κάτω από το όριο της φτώχειας. Στην πραγματικότητα οι αριθμοί φέρνουν τον πληθυσμό που ζει σε συνθήκες ανέχειας να φθάνει το 77%.

Στρατηγικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία αλλά και την Κίνα αποτιμώνται σε δεκάδες δις δολάρια που ενισχύουν τη δύναμη του κεφαλαίου, ενώ ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι συμφωνίες με την Ουάσιγκτον με το πρόσχημα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας που δίνουν ρόλο στη χώρα και στο ιμπεριαλιστικό παιχνίδι. Σ’ αυτό το πλαίσιο και με το πρόσχημα της καπιταλιστικής κρίσης ο πληθωρισμός στη χώρα σημειώνει συνεχώς νέα ρεκόρ παρασύροντας τις τιμές των βασικών αγαθών που αυξάνονται με ρυθμούς της τάξης του 15%, στα τρόφιμα 18%, ενώ τα λαχανικά που αποτελούν τη βασική τροφή των Ινδών χτύπησαν κόκκινο με αυξήσεις 71%.

Στη Ρωσία την ώρα που στις επίσημες κυβερνητικές δηλώσεις υπογραμμίζεται πως η κρίση τελείωσε και η ρωσική οικονομία βρίσκεται ξανά σε άνοδο, πως οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου είναι υψηλές μεγαλώνοντας τα κρατικά έσοδα από τις εξαγωγές ενεργειακών πόρων, ταυτόχρονα παρατηρείται ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας έφτασε τα 22,9 εκατ. που αποτελούν το 1/6 του πληθυσμού της Ρωσίας. Στην αύξηση αυτού του ποσοστού συνέβαλε η αύξηση κατά 17% του ελάχιστου ορίου διαβίωσης που οφείλεται στην ανάλογη αύξηση των τιμών σε τρόφιμα και υπηρεσίες, ενώ τα εισοδήματα παρέμειναν στάσιμα. Απ’ ότι φαίνεται η ανάπτυξη που ισχυρίζεται η κυβέρνηση ότι υπάρχει στη χώρα προφανώς αφορά στον αριθμό των δισεκατομμυριούχων στη Ρωσία που αυξήθηκαν σε 101 το 2011 από 62 που ήταν το 2010. Απ’ αυτούς στη Μόσχα ζουν 79 δισεκατομμυριούχοι, περισσότεροι από οποιαδήποτε πόλη στον κόσμο, οι περισσότεροι των οποίων απέκτησαν τις επιχειρηματικές «αυτοκρατορίες» στη διάρκεια της καπιταλιστικής παλινόρθωσης της δεκαετίας του ’90, σφετεριζόμενοι τη λαϊκή περιουσία.

 

 

Οι επιπτώσεις στα λαϊκά στρώματα της ΕΕ και ειδικότερα στις γυναίκες

 

Τον Ιούλιο του 2011 σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat 22.711.000 άνδρες και γυναίκες ήταν άνεργοι στην ΕΕ και το ποσοστό κυμαίνεται στο 10%. Την πρωτιά κατέχει η Ισπανία με ποσοστό 21% περίπου και έπονται Λετονία, Λιθουανία και Ελλάδα. Στην Ελλάδα έχουμε τη μεγαλύτερη αύξηση μέσα σ’ ένα χρόνο σχεδόν κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες. Από 11% το 2010 η επίσημη ανεργία έφτασε το 16% περίπου τον Ιούλιο του 2011. Η ανεπίσημη εκτιμάται ότι φτάνει το 20%. Φυσικά το ρεκόρ το κατέχουν οι γυναίκες με 18% περίπου και ιδιαίτερα οι νέες από 15 έως 24 ετών που η ανεργία τους φτάνει στο 40%. Από το σύνολο των εγγεγραμμένων ανέργων επιδοτείται μόνο ένα ποσοστό 27%.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υλοποιούν προγράμματα με σκοπό δήθεν την καταπολέμηση της ανεργίας και την ενίσχυση της απασχόλησης. Πρόκειται για προγράμματα που στην πράξη οδηγούν στο χτύπημα των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων, συμβάλλουν στην εμπορευματοποίηση κοινωνικών υπηρεσιών, στην παράδοσή τους στους ιδιώτες μέσα και από τις λεγόμενες «κοινωνικές επιχειρήσεις». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα προγράμματα «stage», προγράμματα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας», με τα οποία χιλιάδες γυναίκες αναγκάστηκαν να δουλέψουν χωρίς ασφάλιση, με ένα μισθό της τάξης των 400 ευρώ και σήμερα βρίσκονται πάλι στην ανεργία. Προγράμματα που μπορεί να καταργούνται στο Δημόσιο, εξακολουθούν, όμως, να λειτουργούν στον ιδιωτικό τομέα και να προσφέρουν πάμφθηνη εργατική δύναμη στους εργοδότες. Τώρα ετοιμάζονται να εφαρμόσουν πρόγραμμα «κοινωνικής εργασίας». Πρόκειται για πρόγραμμα στο οποίο ο εργαζόμενος ουσιαστικά θα πληρώνεται με ένα επίδομα ημιαπασχόλησης, για να δουλεύει σε υπηρεσίες του κοινωνικού τομέα, ενώ οι εργοδότες θα επιβαρύνονται μόνο για την κάλυψη των εξόδων ασφάλισής τους πχ στην Ελλάδα επίδομα 625 ευρώ για να δουλεύει μέχρι πέντε μήνες σε υπηρεσίες του κοινωνικού τομέα ενώ οι εργοδότες απαλλάσσονται από την κάλυψη των εξόδων ασφάλισής τους που γίνεται από τον ΟΑΕΔ.

Σήμερα, η ΕΕ βάζει σα στόχο την αύξηση της απασχόλησης των γυναικών στο 70%. Ακούγεται ωραίο, όπως τι σημαίνει πρακτικά για τις γυναίκες; Σημαίνει ευέλικτες εργασιακές σχέσεις και μερική απασχόληση με όλες τις επιπτώσεις που προαναφέραμε. Με τον τρόπο αυτό, αυξάνονται τα κέρδη των εργοδοτών, κρύβεται το ποσοστό της ανεργίας, μοιράζεται μια θέση σε δυο και τρεις εργαζόμενες. Έτσι, παρατηρούμε σήμερα στην ΕΕ ότι στις χώρες που τα ποσοστά ανεργίας είναι χαμηλά πχ. Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία, τα ποσοστά μερικής απασχόλησης είναι τα πιο ψηλά. Ποιος εργαζόμενος όμως, μπορεί να ζήσει με 400 ευρώ το μήνα; Στην «ανταγωνιστική και ευημερούσα» Γερμανία, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία αυτοδιαφημίζονται για δήθεν μείωση της ανεργίας, τη στιγμή που 7,5 εκατομμύρια μερικώς απασχολούμενοι Γερμανοί καλούνται να ζήσουν με μισθούς πείνας. Μερική απασχόληση σημαίνει μισή δουλειά, μισή σύνταξη, μισή ζωή! Εμείς όμως τη θέλουμε ολόκληρη και αξιοπρεπή! Γι’ αυτό παλεύουμε ενάντια σε αυτή την πολιτική!

Είναι χαρακτηριστικό ότι για να αυξήσει το γερμανικό κράτος τα έσοδά του έφτασε να βάλει μέχρι παρκόμετρα στους δρόμους για τις πόρνες. Στην ίδια κατεύθυνση ήταν και η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης πριν 10 χρόνια να καθιερώσει την πορνεία ως επάγγελμα και να βάλει ταμιακές μηχανές στους οίκους ανοχής

 

Οι Ευρωπαίες της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων βρίσκονται με το ένα πόδι στην παραγωγή και με το άλλο στην οικογένεια. Έτσι, από τη μια αποτελούν εφεδρική, φθηνή και ευέλικτη εργατική δύναμη, και από την άλλη επωμίζονται τη φροντίδα για τις ανάγκες της οικογένειας και ιδιαίτερα των πιο «εξαρτημένων» μελών της, δηλαδή των παιδιών, των ηλικιωμένων και των αρρώστων. Σύμφωνα με τις ντιρεκτίβες της ΕΕ οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών έχουν προχωρήσει σε μια σειρά μέτρων μεταφέροντας το κόστος των υπηρεσιών και παροχών σε κομβικούς τομείς στις πλάτες των εργαζομένων και το βάρος εξ ολοκλήρου στις πλάτες των γυναικών.

 

Συγκεκριμένα, στον τομέα της Παιδείας προχώρησε η μεγαλύτερη διασύνδεσή της με το κεφάλαιο για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του. Διαμορφώνεται αναλυτικό πρόγραμμα ώστε να εξυπηρετεί το στόχο για κατάρτιση και απόκτηση δεξιοτήτων και όχι για γνώση που θα βασίζεται σε αρχές των επιστημών και θα αναπτύσσει το κριτικό πνεύμα. Κατακερματίζεται ο ενιαίος χαρακτήρας της εκπαίδευσης, μειώνεται η κρατική χρηματοδότηση. Η αξιολόγηση των σχολείων γίνεται με επιχειρηματικά κριτήρια. Διαφοροποιείται η μόρφωση με ταξικά κριτήρια σε βάρος των παιδιών των λαϊκών στρωμάτων. Δεν υπάρχει δίκτυο δημόσιων και δωρεάν παιδικών σταθμών που να καλύπτουν τις ανάγκες των λαϊκών οικογενειών. Συχνό επίσης, είναι το φαινόμενο συγχωνεύσεων σχολείων ή ακόμη και το κλείσιμό τους με αποτέλεσμα το στοίβαγμα των μαθητών σε πολυάριθμα τμήματα Απέναντι σ΄όλα αυτά ο στόχος του παγκόσμιου μαχητικού γυναικείου κινήματος πρέπει να είναι παιδεία μόνο δημόσια και δωρεάν για όλους και να στοχεύει στην ολοκληρωμένη μόρφωση του παιδιού.

 

Στον τομέα της Υγείας και Πρόνοιας σε όλες τις χώρες της ΕΕ προχωράει η παραπέρα εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών.

Προσπαθούν να γίνει αποδεκτή από τα λαϊκά στρώματα η λογική ότι η υγεία και οι άλλες κοινωνικές ανάγκες αποτελούν ατομική ευθύνη του καθένα που πρέπει να πληρώνει γι αυτά.

Είναι δεδομένο ότι τα πολυάριθμα αντιλαϊκά μέτρα που συνεχώς παίρνονται οδηγούν στην επιτάχυνση της φθοράς της υγείας των εργαζομένων, ειδικά των γυναικών. Από τη μια η πολιτική μείωσης μισθών, η ακρίβεια, η διόγκωση των χρεών των νοικοκυριών, οι απολύσεις, η άμεση και η έμμεση φορολογία καταδικάζουν μαζικά τις λαϊκές οικογένειες στη φτώχεια και σε χείριστες συνθήκες διαβίωσης. Από την άλλη η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (που πλήττει ιδιαίτερα τις γυναίκες), η διευθέτηση του ημερήσιου χρόνου εργασίας, που αποδιοργανώνει τη ζωή της γυναίκας με τους διπλούς και τριπλούς της ρόλους, η εντατικοποίηση της εργασίας, η μείωση των ΒΑΕ, η αύξηση της εργασιακής ανασφάλειας και η ένταση της εργοδοτικής τρομοκρατίας αυξάνουν κατακόρυφα τους κινδύνους για εργατικά ατυχήματα, επαγγελματικές ασθένειες. Εντείνονται συνολικότερα οι κίνδυνοι που οδηγούν σε πρόωρη φθορά της υγείας των εργαζομένων. Ταυτόχρονα με όλα αυτά λαμβάνονται μέτρα δραστικής περικοπής των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε υπηρεσίες και παροχές υγείας πρόνοιας και ιδιαίτερα των γυναικών που έχουν αυξημένες ανάγκες.

Απέναντι σ΄όλα αυτά το παγκόσμιο μαχητικό γυναικείο κίνημα διεκδικεί αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν σύστημα υγείας και πρόνοιας και κατάργηση κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας στους τομείς αυτούς.

 

Η εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για τις γυναίκες για τα επόμενα χρόνια αποτυπώνεται και στα ψηφίσματα του ευρωκοινοβουλίου για την αξιολόγηση του Χάρτη Πορείας της ισότητας ανδρών και γυναικών και τις συστάσεις για το μέλλον, καθώς και για την κρίση. Τα ψηφίσματα υιοθετούν την πολιτική του «συγκερασμού επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων», της «άτυπης μέριμνας», του «εθελοντισμού», της «ενεργού γήρανσης», την «δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση», ενισχύουν το ρόλο των ΜΚΟ και τα ζητήματα βίας κατά των γυναικών, της «συμμετοχής των γυναικών σε υψηλές θέσεις ιεραρχίας».

 

Υιοθετούνται, δηλαδή, όλα εκείνα τα μέτρα που κατακερματίζουν τα εργασιακά -ασφαλιστικά δικαιώματα όχι μόνο των γυναικών αλλά και όλης της εργατικής τάξης.

Με τον «συγκερασμό των οικογενειακών και επαγγελματικών υποχρεώσεων» προωθούν τη μερική απασχόληση, το ωρομίσθιο, απαλλάσσοντας το κράτος από την υποχρέωση δωρεάν κοινωνικής πολιτικής και φορτώνοντας τα βάρη στην λαϊκή οικογένεια.

Η «άτυπη μέριμνα» απαλλάσσει το κράτος από την παροχή δημόσιας – δωρεάν υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας, ενώ επιφυλάσσει για τις γυναίκες τις πιο κακοπληρωμένες/ ανασφάλιστες εργασίες μειώνοντας ταυτόχρονα τους δείκτες ανεργίας και παρέχοντας υποβαθμισμένες φροντίδες υγείας.

Οι γυναίκες θα στελεχώσουν αυτές τις θέσεις εργασίας μετά από μια ταχύρρυθμη κατάρτιση, χτυπημένες από την ανεργία, αποδεχόμενες μια πραγματικότητα που αντίθετα πρέπει να αγωνιστούν για να την ανατρέψουν, διεκδικώντας όλα όσα τους ανήκουν ως παραγωγοί του πλούτου.

 

Η ΕΕ παρέχει αμέριστη εμπιστοσύνη και χρήμα στις ΜΚΟ που κερδοσκοπούν σε βάρος των λαϊκών αναγκών και αποτελούν μηχανισμούς ιμπεριαλιστικής επέμβασης που με το πρόσχημα της αντιμετώπισης της βίας ή του trafficking ξεφυτρώνουν ιδιαίτερα στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες που έχουν γίνει μέλη της ΕΕ. Επίσης οι ΜΚΟ είναι σήμερα φορείς άσκησης της πολιτικής της ΕΕ και των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων.

 

Αναφορικά με τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων φτάνουν να διατυπώνουν την άποψη «ότι η κρίση προέκυψε γιατί ο χρηματοπιστωτικός τομέας είναι ανδροκρατούμενος» Χαρακτηριστικά τίθεται το ερώτημα: «Αν η Lehman Brothers ήταν Lehman Sisters και διοικείτο από γυναίκες αντί για άνδρες, θα είχε συμβεί η χρηματοπιστωτική κρίση ;» Στην πραγματικότητα η επίθεση του κεφαλαίου στα δικαιώματα των γυναικών γίνεται και με τη συμβολή των γυναικών από την αστική τάξη που συμμετέχουν στα εθνικά κοινοβούλια, στο ευρωκοινοβούλιο, στις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ και στις διοικήσεις των μονοπωλιακών ομίλων. Πρώτιστη σημασία δεν έχει το ποσοστό των γυναικών στα Κέντρα Λήψης Αποφάσεων, αλλά τι πολιτική προωθούν μέσα από τη συμμετοχή τους αυτή. Υπέρ ή κατά των γυναικών του καθημερινού μόχθου ;

 

Οι επιπτώσεις της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης στην Αφρική,

Λατινική Αμερικη-Καραϊβική και Ασία

(τα στοιχεία που περιέχονται σ’ αυτό το τμήμα εμπεριέχονται σε εκθέσεις του ΟΗΕ και του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας)

               Από το ξεκίνημα της οικονομικής κρίσης, όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους ζούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας.

Τα Ηνωμένα Εθνη προσδιορίζουν σαν «εργαζόμενους φτωχούς» αυτούς που είναι εργαζόμενοι αλλά ζουν σε νοικοκυριά όπου το κάθε μέλος της οικογένειας διαβιεί μέ λιγότερα χρήματα από 1,25 δολάρια τη μέρα. Τέτοιες περιπτώσεις ακραίας φτώχειας συναντώνται κυρίως στις υπό-Σαχάριες περιοχές της Αφρικής, στην Νότια Ασία, στην Νοτιοανατολική Ασία και στην Ωκεανία. Σύμφωνα με το Διεθνές Γραφείο Εργασίας υπολογίζεται ότι το ποσοστό των «εργαζομένων φτωχών», στο επίπεδο διαβίωσης του 1,25 δολαρίων την ημέρα, ήταν 20,7% το 2009 το οποίο είναι 1,6% υψηλότερο από το ποσοστό που είχε προβλεφθεί με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν στην προ-κρίσης περίοδο. Το ποσοστό αυτό σημαίνει περίπου 40 εκατομμύρια περισσότεροι «εργαζόμενοι φτωχοί» στο έσχατο σημείο φτώχειας του 1,25 δολ. τη μέρα το 2009 έναντι αυτών που είχαν προβλεφθεί την προ κρίσης περίοδο σύμφωνα με την τάση που υπήρχε τότε. Η μερίδα των εργαζομένων που ζουν μαζί με την οικογενειά τους κάτω από το όριο φτωχειας, με λιγότερα από 2 δολλάρια τη μέρα, υπολογίζεται σε 39% περίπου, ή σε 1,2 δισεκατομμύρια εργαζόμενοι παγκόσμια.

Στην υπο-Σαχάρια Αφρική περίπου 4 στους 5 εργαζόμενους ζούν αυτοί και η οικογένειά τους με λιγότερα από 2 δολλάρια τη μέρα.

 

Σε τελευταία έκθεση της Unicef αναφέρεται ότι 146 εκατομμύρια παιδιά υποσιτίζονται σε όλο τον κόσμο. Το 28% αυτών των παιδιών ζεί στην Αφρική, το 17% στη Μέση Ανατολή, το 15% στην Ασία, το 7% στη Λατινική Αμερική και Καραϊβική, το 5% στην Κεντρική Ευρώπη και το 27% στις άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Ωστόσω, η Κούβα αποτελεί λαμπρή εξαίρεση δεδομένου ότι είναι η μόνη χώρα της Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής που έχει εξαλείψει τον παιδικό υποσιτισμό. Η πρόοδος και οι προσπάθειες της Κούβας, παρόλο τον άγριο αποκλεισμό των ΗΠΑ εδώ και 50 χρόνια έχουν αναγνωριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων (FAO).

 

ΕΡΓΑΣΙΑ    

         Υπήρξαν 27,6 εκατομμύρια περισσότεροι άνεργοι παγκόσμια το 2010 σε σύγκριση με το 2007, την πρό κρίσης περίοδο, ενώ οι άνεργοι υπολογίζεται να φτάσουν τα 203,3 εκατομμύρια το 2011. Ο αριθμός των ανέργων γυναικών ήταν 86,5 εκατομμύρια το 2010, 10,6 εκατομμύρια περισσότερο από το 2007.

Στην Αφρική τα ποσοστά ανεργίας είναι ιδιαίτερα υψηλά, εκσφενδενιζόμενα σε ορισμένες περιπτώσεις σε ποσοστό 50% στη Ναμίμπια και σε 30% στη Ρουάντα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην πιό ανεπτυγμένη καπιταλιστική χώρα της Αφρικής, στη Νότια Αφρική, το πρόσφατο ποσοστό ανεργίας φτάνει στο 25,7%.

Στην Ασία το ποσοστό ανεργίας είναι χαμηλότερο και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν διαφοροποιήσεις από 2,6% στο Βιετνάμ μέχρι 9,4% στην Ινδία.

Στη Λατινική Αμερική και Καραϊβική το μέσο ποσοστό ανεργίας ανέρχεται σε 7% και για τις γυναίκες στο 9%.

Στη Μέση Ανατολή τα ποσοστά ανεργίας έφτασαν στο 10,3% το 2010.

 

Η κρίση του 2008 έχει τις αρνητικές της επιπτώσεις στην εργασία σε ολόκληρο τον κόσμο. Δεδομένου ότι και οι άντρες και οι γυναίκες χάσαν τις δουλειές τους, τα ποσοστά ανεργίας εκτινάχτηκαν, ιδιαίτερα το πρώτο εξάμηνο του 2009. Το γεγονός ότι οι γυναίκες σε μεγάλο ποσοστό εργάζονται σε προσωρινή εργασία θα έχει ως αποτέλεσμα το ακόμα υψηλότερο ποσοστό ανεργίας των γυναικών. Δεδομένου ότι η κρίση προκαλεί μεγάλα ποσοστά ανεργίας, η ποιότητα των προσφερόμενων θέσεων εργασίας είναι εξόχως ανησυχητική. Πολλοί εργαζόμενοι με μεροκάματο ή μισθό που έχασαν τις δουλειές τους κατά τη διάρκεια της κρίσης έχουν καταλήξει να γίνουν αυταπασχολούμενοι ή απλήρωτοι εργαζόμενοι ως συμβοηθούντα μέλη σε οικογενειακές μικρές επιχειρήσεις με αποτέλεσμα νά βρίσκονται σε χειρότερες συνθήκες εργασίας και με χαμηλότερο εισόδημα, δηλαδή σε συνθήκες της λεγόμενης «επισφαλούς απασχόλησης». Η γυναικεία ανισοτιμία είναι κάτι περισσότερο από προφανείς από το πολύ υψηλότερο μερίδιο των γυναικών στην αποκαλούμενη «επισφαλή απασχόληση» έναντι αυτό των ανδρών και με τα ποσοστά των «εργαζόμενων φτωχών» γυναικών να υπερβαίνουν αυτά των ανδρων σε 22 απο τις 27 χώρες για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία.

 

Οι γυναίκες υποβιβάζονται σε μεγάλο βαθμό σε περισσότερο ευάλωτες μορφές απασχόλησης και εχουν ιδιαίτερα υψηλό μερίδιο στην λεγόμενη «άτυπη απασχόληση», χωρίς κοινωνική ασφάλιση, ή παροχές αναπηρίας ή συνταξιοδότησης , χωρίς εργασιακά δικαιώματα και με μεροκάματα πείνας.

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών σε ορισμένες χώρες της Ασίας, Αφρικής και Λατινικης Αμερικής το 80% των εργαζομένων ειναι απασχολούμενοι χωρίς συμβάσεις εργασίας που δεν καλύπτονται από την εργατική νομοθεσία, που δεν έχουν παροχές κοινωνικής πρόνοιας ή εργάζονται σαν συμβοηθούντα μέλη της οικογένειας. Στις περισσότερες απ αυτές τις χώρες οι γυναίκες έχουν συντριπτικά ποσοστά σε τετοια απασχόληση. Σε παρόμοιες εργασίες το ποσοστό των γυναικών φτάνει το 86,6% στην Ινδία, εξαιρώντας τις αγροτικές εργασίες. Στη Βραζιλία το ποσοστό είναι 45,9%, στο Μεξικό 57,8%, στη Ζάμπια 80,1%, στη Ζιμπάμπουε 65,9%, στην Τουρκία 32,6%.

Αυξήσεις στα ποσοστά «επισφαλούς εργασιας» παρουσιάστηκαν σε 3 περιοχές το 2009: στη Λατινική Αμερική-Καραϊβική, στη Βόρεια Αφρική και στην υπο-Σαχάρια Αφρική. Ο αριθμός των εργαζομένων με «επισφαλή εργασία» υπολογίζεται ότι έχει αυξηθεί κατά 8,5 εκατομμύρια στην Νότια Ασία, κατά 7,4 εκατομμύρια στην υπό-Σαχάρια Αφρική και κατά 1,5 εκατομμύρια στην Λατινική Αμερική- Καραϊβική το 2009 με μικρότερες αυξήσεις στη Νοτιοανατολική Ασία και τον Ειρηνικό, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Τα μεγαλύτερα μερίδια της «επισφαλούς εργασίας» βρίσκονται στη Νότια Ασία (78.5% της συνολικής απασχόλησης το 2009), στην υπο-Σαχάρια Αφρική (75,8%) και στη Νοτιοανατολική Ασία και τον Ειρηνικό (61,8%).

Σ’αυτές τις περιοχές (Ασία, Λατινική Αμερική-Καραϊβική και Αφρική), το ποσοστό της επισφαλούς εργασίας των γυναικών υπερβαίνει αυτό των αντρών, με τη μεγαλύτερη διαφορά να παρατηρείται στη Βόρεια Αφρική (πάνω απο 21% διαφορά μεταξύ των φύλων), στην υπο-Σαχάρια Αφρική και τη Μέση Ανατολή (και οι δύο περιοχές με διαφορά μεταξυ φύλων 14%).

Οπως έχουμε διαπιστώσει πιο πάνω, η μερική απασχόληση κυριαρχεί στο μεγαλύτερο ποσοστό ανάμεσα στις γυναίκες στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την εκθεση των Ηνωμένων Εθνών για « Τις γυναικες του κόσμου το 2010» εκτός Ευρώπης το ποσοστό μερικής απασχόλησης των γυναικών είναι 35%, ίσως και περισσότερο, στην Αργεντίνη, την Αυστραλία, την Ονδούρα και τη Νέα Ζηλανδία Οι περισσότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής- Καραϊβικής έχουν επίσης σημαντικά ποσοστά μερικής απασχόλησης των γυναικών (το λιγώτερο 20%).

Παντού η μερική απασχόληση αφορά περισσότερο τις γυναίκες εργαζόμενες με ποσοστά διπλάσια απ αυτά των αντρών περίπου στα ¾ των χωρών.

Σε χώρες που κυριαρχεί η αγροτικη παραγωγή οι γυναίκες απασχολούνται κυρίως στην γεωργία και σε μεγάλο βαθμό σε επισφαλή απασχόληση, αυτοσυντηρούμενες από μικρή αγροτική παραγωγή, σαν απλήρωτη οικογενειακή εργασία χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.

Πάντως ως γενικότερο συμπέρασμα για την εργασία θα αναφέρουμε την εκτίμηση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας στο ντοκουμέντο του με τίτλο Global Employment Trends 2011 ότι «Μια ανάκαμψη στην ανάπτυξη δεν μπορεί να φέρει μια αντίστοιχη ανάκαμψη στην απασχόληση»

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ  

72 εκατομμύρια παιδιά στην ηλικία του δημοτικού σχολείου δεν πηγαίνουν στο σχολείο. Απ αυτά πάνω από 39 εκατομμύρια (54%) είναι κορίτσια. Τα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών δείχνουν ότι «η φτώχεια τοποθετεί τα κορίτσια σε διακριτή μειονεκτική θέση όσον αφορά την εκπαίδευση».

Τα 2/3 των 774 εκατομμυρίων αναλφάβητων ενήλικων σε όλο τον κόσμο είναι γυναίκες. Παρόλο που σε κάποιες περιοχές, όπως στην Ανατολική Ασία το ποσοστό αναλφαβητισμού μειώθηκε, τό μέγεθος του αναλφάβητου πληθυσμού αυξήθηκε σε αρκετές χώρες στην Αφρική (εκτός από το Νότο της Αφρικής), στη Βόρεια Αμερική, την Ωκεανία και την Δυτική Ασία.

 

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ

Ο αριθμός των μεταναστών αυξάνεται σταθερά και περισσότερες γυναίκες μεταναστεύουν. Το 2010 οι μετανάστες εφτασαν να είναι πάνω από 213 εκατομμύρια .Οι γυναίκες ήταν 105 εκατομμύρια. Αυτές οι γυναίκες αναγκάζονται να μεταναστεύσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και άλλες μητροπόλεις όπου δεν έχουν άλλη επιλογή από το να εργάζονται σαν χαμηλόμισθο υπηρετικό προσωπικό, ή γίνονται θύματα πορνείας ή χρησιμοποιούνται σαν «βαποράκια» ναρκωτικών.

Περισσότεροι από 42 εκατομμύρια άνθρωποι είναι σήμερα πρόσφυγες ή εκπατρισμένοι από τις πολεμικές συρράξεις και διώξεις. Απ αυτούς 2,9 εκατομμύρια είναι Αφγανοί και 1,8 εκατομμύρια Ιρακινοί.

 

ΥΓΕΙΑ        

Οι χώρες ή οι περιοχές με το μικρότερο προσδόκιμο ζωής για γυναίκες και άντρες βρίσκονται στην Αφρική καθώς και στο Αφγανιστάν. Το χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής για γυναίκες και άντρες είναι στο Αφγανιστάν (44 χρόνια και για τους δύο) και στη Ζιμπάμπουε ( 44 χρόνια για τις γυναίκες και 43 για τους άντρες). Τα μεγαλύτερα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας εξακολουθούν να βρίσκονται στην υπο-Σαχάρια Αφρική. Με στοιχεία του 2008 1 στα 7 παιδιά εκεί πέθανε πριν 5 του χρόνια. Τα υψηλότερα ποσοστά ήταν στην Ανατολική, στην Κεντρική Αφρική. Στην υπο-Σαχάρια Αφρική έφτασαν να είναι τα μισά από τα 8,8 εκατομμύρια θανάτων παιδιών κάτω των 5 ετών σέ όλο τον κόσμο το 2008. Αυτή η θνησιμότητα παραμένει πολύ υψηλή στην Νότια Ασία, όπου περίπου ένα στα 14 παιδιά πέθαναν πριν τα 5 χρόνια τους.

Σ’ αυτές τις περιοχές λιγότερες από τις μισές γυναίκες μπορούν να έχουν ιατρική βοήθεια από έμπειρο προσωπικό κατά τον τοκετό.

Σοβαρές ταξικές ανισότητες υπάρχουν αναφορικά με το ποσοστό των γυναικών που μπορούν να έχουν ιατρική παρακολούθηση πριν τη γέννα, ιδιαίτερα στην Νότια Ασία, τη Βόρεια Αφρική και την υπο-Σαχάρια Αφρική .

Ακόμα και στη Νοτιοανατολική Ασία, όπου πάνω από το 90% των γυναικών έχουν έμπειρη φροντίδα κατά την γέννα, μόνο το 77% των γυναικών των φτωχών νοικοκυριών καλύπτονται έναντι σχεδόν 100% των γυναικών των πλουσίων νοικοκυριών.

Οι άνθρωποι που ζουν προσβεβλημένοι από HIV έφτασαν τα 33,4 εκατομμύρια το 2008. Ενώ εξακολουθεί ή αύξηση τους στην Ανατολική Ευρώπη, την Κεντρική Ασία και άλλα μέρη της Ασίας, ωστόσω η υπο-Σαχάρια Αφρική παραμένει η πιο ισχυρά δοκιμαζόμενη περιοχή, με ποσοστό 72% των νέων φορέων που προσβλήθηκαν το 2008. Και οι γυναίκες είναι τα κύρια θύματα. Για παράδειγμα στη Μοζαμβίκη 20% των γυναικών έχουν προσβληθεί έναντι 9% των ανδρών. 5,5 εκατομμύρια άνθρωποι που έχουν ανάγκη περίθαλψης δεν έχουν πρόσβαση στις απαραίτητες θεραπείες.

Οι γυναίκες στην Αφρική υποφέρουν επίσης από μαλάρια και άλλες σοβαρές ασθένειες. Η φυματίωση παραμένει δεύτερος θανατηφόρος παράγοντας μετά το HIV.

————//————

Αγαπητές φίλες και συναγωνίστριες,

Γίνεται φανερό πως στο όνομα της οικονομικής κρίσης, προκειμένου οι καπιταλιστές να χάσουν όσο το δυνατό λιγότερα μας καλούν στην πραγματικότητα να αποδεχτούμε πως είναι φυσιολογικό, την ώρα που αυξάνεται ο πλούτος που παράγουν οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες, την ώρα που εκσυγχρονίζονται οι διαδικασίες παραγωγής, την ίδια ώρα να επιβάλλονται περικοπές στις αποδοχές των εργαζομένων, κατάργηση και αυτών των ελάχιστων κοινωνικών παροχών και ραγδαία υποβάθμιση των συνθηκών ζωής του λαού.

 

Το απόλυτα λογικό, το πασιφανές, το δίκαιο είναι να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Όσο αναπτύσσονται οι παραγωγικές δυνάμεις, όσο ο κάθε εργαζόμενος καταφέρνει με την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών να παράγει περισσότερα σε λιγότερο χρόνο, όσο αυξάνεται η παραγωγικότητα της εργασίας, τόσο θα μπορούσε (και θα έπρεπε) να μειώνονται οι ώρες εργασίας, να αυξάνονται οι μισθοί , να βελτιώνεται το βιοτικό μας επίπεδο, να καλυτερεύουν οι συνθήκες εργασίας, να ενισχύονται οι υποδομές και οι υπηρεσίες για μια αναβαθμισμένη παροχή δημόσιας και δωρεάν Παιδείας- Υγείας- Πρόνοιας, να εξασφαλίζεται περισσότερος ελεύθερος χρόνος για τους εργαζόμενους και ιδιαίτερα για εμάς τις γυναίκες που τώρα είναι πολύ περιορισμένος. Αυτή η αλλαγή πορείας όμως, εξαρτάται από την αλλαγή του συσχετισμού δύναμης σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.

 

Οι γυναίκες της ΠΔΟΓ αναγνωρίζοντας την αιτία και το χαρακτήρα της καπιταλιστικής κρίσης ξέρουμε καλά ότι η πολιτική που ακολουθείται σήμερα σε όλα τα καπιταλιστικά κράτη πλήττει βάναυσα τα δικαιώματα της γυναίκας και του άντρα της εργατικής τάξης που παράγουν τον πλούτο αυτής της κοινωνίας, της φτωχής αγροτιάς, των αυταπασχολουμένων και της νεολαίας. Μόνο η οργανωμένη και ανυποχώρητη πάλη ενάντια στα μονοπώλια και τον ιμπεριαλισμό μπορεί να ανατρέψει αυτή την πολιτική.

Ανυποχώρητα διεκδικούμε :

  • Μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλες τις γυναίκες που θα δουλεύουν 35 ώρες την εβδομάδα, 5 ημέρες την εβδομάδα και 7 ώρες την ημέρα με όλα τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα.
  • Καμία μισθολογική διάκριση σε βάρος των γυναικών.
  • Συνταξιοδότηση των γυναικών στα 55 χρόνια και για αυτές που δουλεύουν σε βαριές και ανθυγιεινές εργασίες στα 50. Η 5ετής διαφορά στην ηλικία συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών είναι η ελάχιστη αναγνώριση της ανισοτιμίας των γυναικών στην εκμεταλλευτική κοινωνία, η ελάχιστη αναγνώριση του κοινωνικού ρόλου της μητρότητας.
  • Άδειες κυήσεως, τοκετού και γαλουχίας ίδιες και ίσες για όλες τις εργαζόμενες στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Η άδεια να ισχύει για δύο μήνες πριν και έξι μήνες μετά τον τοκετό με πλήρεις αποδοχές και πλήρη ασφαλιστικά δικαιώματα. Γονική άδεια για κάθε παιδί για ένα χρόνο με αποδοχές με πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και ασφαλιστική κάλυψη. Ανάλογα δικαιώματα για τις αυταπασχολούμενες και τις αγρότισσες με κοινωνικά επιδόματα που θα αντισταθμίζουν την απώλεια εισοδήματος που συνεπάγονται οι αυξημένες υποχρεώσεις τους κατά την περίοδο κύησης, τοκετού και γαλουχίας.
  • Δημόσιους δωρεάν κρατικούς βρεφονηπιακούς σταθμούς, δωρεάν κρατικές παιδικές κατασκηνώσεις για όλα τα παιδιά εργαζομένων και ανέργων.
  • Αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν καθολικό και ενιαίο σύστημα Υγείας και Πρόνοιας. Μέσα σ’ αυτό να εντάσσονται και τα κέντρα οικογενειακού προγραμματισμού, προγράμματα πρόληψης, εμβολιασμών, τεστ ΠΑΠ, μαστογραφιών κλπ. που θα καλύπτουν όλες τις γυναίκες. Κατάργηση κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Υγεία και στην Πρόνοια.
  • Ενιαία, αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν Παιδεία για όλους. Κατάργηση κάθε επιχειρηματικής δράσης στον τομέα της Παιδείας.
  • Δικαίωμα στον Πολιτισμό, στον Αθλητισμό και στον ελεύθερο χρόνο.

 

 

Γνωρίζουμε, όμως καλά πως με την υποχώρηση του εργατικού κινήματος και γενικότερα του αντιιμπεριαλιστικού και αντιμονοπωλιακού κινήματος και την καταστρατήγηση των εργατικών κατακτήσεων τα τελευταία χρόνια, οι επί μέρους νίκες γίνονται όλο και πιο δύσκολο να επιτευχθούν αν ο αγώνας δεν κατευθύνεται για ριζικότερες αλλαγές, για το χτύπημα τις αιτίας που δημιουργεί όλα τα δεινά των εργαζομένων και ιδιαίτερα των γυναικών που υφίστανται την ταξική εκμετάλλευση και διπλή καταπίεση. Δηλαδή, αν δεν κατευθύνεται η πάλη ενάντια στα μονοπώλια και στην εξουσία τους.

Γι αυτό και σήμερα απαιτείται ο συντονισμός της πάλης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο του μαχητικού γυναικείου κινήματος με το ταξικό εργατικό κίνημα, το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα για την ειρήνη, το νεολαιϊστικό και τα κινήματα των φτωχών αγροτών και των αυταπασχολουμένων. Η κοινωνική αυτή συμμαχία πρέπει να έχει μέτωπο απέναντι στα μονοπώλια, τα κόμματα που τα υπηρετούν και τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, απέναντι στις συμβιβασμένες φεμινιστικές και συνδικαλιστικές ηγεσίες. Να παλεύει για έναν άλλο δρόμο ανάπτυξης, για μια άλλη εξουσία, όπου οι εργαζόμενοι θα διαφεντεύουν τον υλικό και πνευματικό πλούτο που παράγουν σε κάθε χώρα. Και αυτό μπορεί να γίνει με την κοινωνικοποίηση των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής, τον κεντρικό σχεδιασμό σε κάθε χώρα και τον εργατικό έλεγχο.

 

Σήμερα, είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία η στενότερη συνεργασία των αντιμονοπωλιακών και αντιιμπεριαλιστικών κινημάτων πρώτα και κύρια σε εθνικό, αλλά και σε διεθνές επίπεδο. Οι καπιταλιστές δε διστάζουν να δώσουν την απάντηση τους στην κρίση με συντονισμένη επίθεση στρατηγικά προσανατολισμένη. Συντονισμένη και στη βάση των ταξικών μας συμφερόντων πρέπει να είναι και η δική μας απάντηση. Η ΠΔΟΓ σε συμμαχία με το ΠΣΕ, την ΠΣΟ και την ΠΟΔΝ μπορεί και πρέπει να βάλει ψηλότερα τον πήχυ του αγώνα ενάντια στα μονοπώλια και τον ιμπεριαλισμό. Έναν αγώνα που θα ανοίξει το δρόμο για την κοινωνία του 21ου αιώνα, μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, που θα φέρει και την ισοτιμία και απελευθέρωση των γυναικών της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων.

 

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

 

 



[1] COM (2010) 2020

[2] Comission 2/12/2010

[3] Thomson Reuters